เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ หมายความว่า พื้นที่ที่มีการพัฒนาอุตสาหกรรม และเศรษฐกิจ อุตสาหกรรมเหนี่ยวนำให้เศรษฐกิจชุมชนเติบโตไปด้วยกันภายใต้สภาวะแวดล้อมและคุณภาพชีวิตที่ดี โดยมุ่งเน้นการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม กายภาพ และการบริหารจัดการในพื้นที่ให้เกิดความสมดุลในทุกมิ
"เมืองน่าอยู่ มุ่งสู่อุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน"
"จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้รับการรับรองเป็นเมืองน่าอยู่คู่อุตสาหกรรม (Happiness ) ในปี พ.ศ.2569"
การพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศไทยแม้จะมีบทบาทสำคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ แต่ก็ก่อให้เกิดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างต่อเนื่อง เช่น ปัญหามลพิษ การใช้ทรัพยากรอย่างไม่มีประสิทธิภาพ และความขัดแย้งระหว่างภาคอุตสาหกรรมกับชุมชนในพื้นที่ ส่งผลให้ภาครัฐต้องปรับเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาไปสู่รูปแบบที่ยั่งยืนมากยิ่งขึ้น โดยแนวคิด “เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ” (Eco-Industrial Town: EIT) ของประเทศไทยเริ่มมีการผลักดันอย่างเป็นรูปธรรมในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2553 ภายใต้การดำเนินงานของกระทรวงอุตสาหกรรม โดยมีกรมโรงงานอุตสาหกรรมเป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อน ซึ่งในระยะแรกมุ่งเน้นการปรับปรุงพื้นที่อุตสาหกรรมและนิคมอุตสาหกรรมให้มีการจัดการสิ่งแวดล้อมที่มีประสิทธิภาพ และลดผลกระทบต่อชุมชน ต่อมาแนวคิดดังกล่าวได้ถูกพัฒนาและยกระดับอย่างต่อเนื่องสู่การเป็น “เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ” จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2565 ได้มีการพัฒนาและกำหนด “เกณฑ์ข้อกำหนดเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ” อย่างเป็นระบบ ให้มีความทันสมัยและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น ISO/IEC 17021-1 ซึ่งครอบคลุม 5 มิติ ได้แก่ ด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุลระหว่างภาคอุตสาหกรรมกับชุมชนโดยรอบ ทั้งเรื่องความยั่งยืน คุณภาพชีวิต และความยืดหยุ่นของเมือง (Resilient Cities)
จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศและมาตรการสนับสนุนการประกอบกิจการโรงงานในพื้นที่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ พ.ศ. 2561 โดยกำหนด พื้นที่ 4 ตำบล ได้แก่ ตำบลท่าโรงช้าง เขาหัวควาย ท่าสะท้อน บางมะเดื่อ อำเภอพุนพิน
แนวคิดการพัฒนาที่ครอบคลุมทุกด้านเพื่อสร้างความสมดุลและความยั่งยืนให้กับเมืองและอุตสาหกรรม
พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและภูมิทัศน์ให้เมืองสะอาด มีระเบียบ มีพื้นที่สีเขียวและสาธารณะที่เพียงพอ สอดคล้องกับผังเมือง
ส่งเสริมการเติบโตของเศรษฐกิจชุมชนควบคู่ไปกับอุตสาหกรรม เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและพลังงาน
ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน สร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างภาคอุตสาหกรรมและชุมชนโดยรอบ
จัดการมลพิษอย่างมีประสิทธิภาพ ลดผลกระทบต่อชุมชน และมุ่งเน้นการพัฒนาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
บริหารจัดการพื้นที่ให้เกิดความสมดุลในทุกมิติ ภายใต้ธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
โครงสร้างการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ถูกออกแบบเป็น 5 ระดับ โดยมีพื้นฐานจากการบูรณาการทั้ง 5 มิติเข้าด้วยกันในทุกระดับ
รูปที่โครงสร้างการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ 5 ระดับ